INLEIDING

OPKOMST EN ONDERGANG VAN DE ZWARTHOOFDIGEN

Het project waaraan deze website is gewijd heeft betrekking op de wereld van ‘de zwarthoofdigen’ in het Oude Nabije Oosten, de bakermat van de klassieke en westerse beschaving. Na voltooiing bestaat het uit drie Nederlandstalige werken en drie Engelstalige artikelen die daarop gebaseerd zijn. Alle publicaties hebben direct of indirect betrekking op de beschaving van de Sumeriërs. Houd er rekening mee dat de website in ontwikkeling is. Tot nog toe zijn alleen het eerste boek en het daaraan gerelateerde Engelstalige artikel in druk verschenen.

A diachronische kaart van Sumerië en Akkad in de alluviale vlakte van Mesopotamië.

Het eerste deel van de trilogie – Enki’s omzwervingen – gaat over de interpretatie van een minstens vierduizend jaar oud, in schrift overgeleverd verhaal. Daaruit komt de archaïsche visie van de ‘black-headed people’ op het ontstaan van het universum, de schepping en de godenwereld naar voren. Hun beschaving kwam pas goed op gang tijdens de tweede helft van het vierde millennium BCE (voor Chr.) toen Uruk uitgroeide tot het centrum van de handel in een gebied dat zich uitstrekte van de steden in het stroomgebied van de Indus in het westen van India tot aan de bovenloop van de Eufraat en de Tigris in Anatolië.

Het tweede deel – Toen kwam de vloed’ – gaat onder meer over de vraag of er verband bestaat tussen het tamelijk abrupte einde van het Uruk handelsimperium omstreeks 3000 BCE en de Grote Vloed die beschreven werd in enkele populaire mythen en eeuwen later in ‘Genesis’, het eerste boek van de Bijbel. Uiteraard komt daarin ook het werk van de Engelse archeoloog Leonard Woolley ter sprake en de wijze waarop hij later afstand nam van de veronderstelling dat het om de vloed ging die in ‘Genesis’ beschreven werd.

Het derde deel – De teloorgang – gaat over de vraag onder welke omstandigheden er omstreeks 2200 BCE een einde kwam aan het machtige Akkadische Rijk van Sargon de Grote dat zich uitstrekte van de Perzische Golf tot aan de Middellandse Zee. Een soortgelijke vraag zal worden beantwoord met betrekking tot de ondergang van het Ur III Regiem dat tot ca. 2000 BCE nog gedomineerd werd door de heersers uit het zuiden van Sumerië. Met de verovering van Ur, het ‘Ur der Chaldeeën’ – volgens de redacteuren van ‘Genesis’ de geboorteplaats van Abraham – kwam er een einde aan de invloed van de Sumeriërs en het Sumerisch als spreektaal.

Reeds in druk verschenen: Deel 1 – Enki’s omzwervingen en het inmiddels geactualiseerde Engelstalige artikel: ‘Enki and Ninhursag: a Rehabilitation’

Nog niet in druk verschenen: Deel 2 – ‘Toen kwam de vloed’ / ‘Then the flood swept over’ Deel 3 – ‘De teloorgang/ ‘Downfall and Demise’  

Deel 2  ‘Toen kwam de vloed’ (een vooruitblik) Vloedverhalen komen in de meest uiteengelegen gebieden van de wereld voor, ook in Mesopotamië. De oudste versie van ‘The Flood story’ werd meer dan 4000 jaar geleden in spijkerschrift vastgelegd. Uitgebreide varianten van het Sumerische verhaal komen voor in het slotgedeelte van het ‘Gilgamesh epos’ en in de mythe ‘Atrahasis’. De verhalen genoten grote bekendheid ook buiten het stroomgebied van de Eufraat en de Tigris. De ontdekking van een meer dan drie meter dikke vloedlaag in het zuiden van Irak door de Britse archeoloog Woolley werd opgevat als de bevestiging van het zondvloedverhaal in Genesis. Ondanks de scepsis van zijn vakgenoten en in tweede instantie van Sir Leonard Woolley zelf, sta ik stil bij de vraag in hoeverre de verhalen en de commentaren erop serieus genomen kunnen worden. Verschillende disciplines – o.a. de archeologie, astrologie en iconografie – spelen een belangrijke rol bij het tot stand komen van de antwoorden op die vraag. Onvermijdelijk komt daarbij de invloed ter sprake die van de verhalen uitging op het werk van de joodse, klassieke en christelijke auteurs. Daarbij deed zich een probleem voor dat aanleiding gaf tot het schrijven van het derde deel. (Nico W. Visser)

Recent Posts